علم را اینجا بیابید
ایل بختیاری ، یکی از پرجمعیت ترین ایلات و عشایر ایران است. بختیاری ها در امتداد رشته کوه های زاگرس تا دشت های خوزستان و اصفهان زندگی می کنند. بختیاری ها از اصیل ترین مردمان کوچرو ایران اند. برخی آنان را بازماندۀ بلخی های مهاجر در غرب ایران می دانند و شباهت لفظی بختیار را با بلخ و باکتریا گواه این استدلال به شمار می آورند. از نظر لغوی و قاموسی بختیار واژه ای فارسی است که از دو بخش بخت و یار تشکیل شده است. بختیار به معنی کسی است که بخت و اقبال با او یار و همراه باشد. به نظر می رسد که نام یکی از سرکردگان این ایل بختیار بوده است که احتمالاً به دلیل اهمیت و سرشناسی اش این ایل را به نام او خوانده اند. ایل بختیاری یکی از تأثیرگذارترین ایلات ایران در تاریخ چند قرن اخیر است. بختیاری ها را جز قوم بزرگ لر به شمار می آیند. زبان بختیاری ها از گویش های زبان لری است. پس از اسلام و در قرن چهارم هجری مناطق لرنشین به دو بخش لر بزرگ و لر کوچک تقسیم شد. در دورۀ صفوی مناطق بختیاری و کهگیلویه جزء لر بزرگ به شمار می آمد و مناطق دیگر لرنشین بخشی از لر کوچک محسوب می شد. در دورۀ قاجار لر کوچک به دو بخش لرستان (پیشکوه) و ایلام (پشتکوه) تقسیم گشتند. معیشت و اقتصاد عشایر برپایۀ دام است. دام نقش بسزایی در زندگی عشایر دارد به گونه ای اعتبار و ارزش طایفه های هر ایل بر پایۀ میزان دارابودن دام آن طایفه است. چنانکه در زمان محلی به دام مال می گویند. بر این اساس در زمان شاه طهماسب صفوی، کلانترهای ایل بختیاری موظف شدند تا مالیات بختیاری ها را جمع آوری کنند. مالیات از ایل بختیاری بر اساس یک راس مادیان (اسب ماده) گرفته می شد. در اصطلاح به یک رأس مادیان، چهارلنگ می گفتند. زیرا مادیان چهار پا (لنگ) دارد. در زمان جمع آوری مالیات متوجه شدند که همۀ طوایف بختیاری استطاعت پرداخت مالیات برابر را ندارند، بنابراین تصمیم گرفته شد تا طایفه هایی که توانایی مالی بیشتری دارند، هفت لنگ برابر دو رأس مادیان منهای یک لنگ مادیان مالیات بدهند و طایفه هایی که توانایی کمتری دارند یک راس مالیات برابر چهارلنگ مادیان مالیات بدهند. شیوۀ مالیات گیری در این زمان آن اندازه دقیق بود که برای آنکه مالیان اضافی دریافت نشود و عدالت در حسابرسی رعایت شود، یک لنگ اضافی از هشت لنگ مادیان حذف شد. کلانترها با وسواسی که در حسابرسی داشتند این هفت لنگ را محاسبه می کردند. در این تقسیم بندی چهار رأس گاه ماده و چهار رأس خر ماده برابر یک مادیان بود و بیست رأس گوسفند برابر یک مادیان. در این تقسیم بندی بر گاو نر و خر نر و بزغاله و گوساله و بره مالیات تعلق نمی گرفت. 
تاریخچۀ ایل بختیاری
بختیاری ها و قوم لر
بختیاری ها و هفت لنگ و چهارلنگ شدن
| Design By : Pars Skin |
